پسا تحریم و مساله انتخاب تامین کنندگان استراتژیک

نویسنده: سام صفوی / مهرماه 1394 / sam@samcg.ir

با نزدیک شدن به موعد مقرر برای رفع تحریم های ایران مطابق برنامه جامع اقدام مشترک، سازمان های بخش عمومی و بنگاه های اقتصادی ایرانی بایستی خود را برای شرایط تازه مهیا نمایند؛ شرایطی که طبعاً فرصت ها و چالش های خاص خود را به همراه دارد. شاید باز شدن دوباره درهای کشور به روی اقتصاد جهانی و امکان تبادل و داد و ستد با دنیا، مهمترین و بهترین فرصت پیش رو باشد. بیش و کم اخباری از رغبت و تمایل کشور ها و کمپانی های مختلف جهان برای حضور در بازار ایران به گوش می رسد و لابد قدرت مذاکره آن شرکت ها یا جذابیت پیشنهادشان به طرف ایرانی تکلیف نتیجه را روشن می کند و اغلب هم چنین است. اما به غیر از جنبه های مرتبط با مذاکره، قدرت و سیاست لازم است تا تصمیم گیرندگان ایرانی به جنبه های فنی ارزیابی و انتخاب تامین کنندگان و مناقصه گران - به عنوان شرکای استراتژیک بالقوه خود- نیز اشراف داشته و به ابزار و فناوری های مناسب آن تجهیز باشند. سوالی که تصمیم گیرندگان ایرانی باید به آن پاسخ دقیق بدهند این است:" با ارزش ترین تامین کننده از میان تامین کنندگان و مناقصه گران موجود کدام است؟ و چرا؟"

امروزه مفهوم ارزش، کلیدی ترین واژه برای ارزیابی و انتخاب تامین کنندگان استراتژیک است. ابزارهای پیشرفته ی مبتنی بر محاسبه ارزش، تصمیم گیرندگان سازمان را قادر می سازند تا از میان تامین کنندگان و مناقصه گران گوناگون و با به حساب آوردن معیارهای فنی، کیفی و اقتصادی مختلف، با ارزش ترین تامین کننده را با توجه به تابع ارزش استراتژیکی که در نظر می گیرند شناسایی نموده، انتخاب خود را برای ذی نفعان گوناگون سازمان و مناقصه گران دیگر، به شکل علمی و مستدل توجیه کرده و به میزان قابل توجهی در زمان های مربوط به مذاکره و ارزیابی، صرفه جویی نمایند. هم چنین کاربرد سیستم های مدرن ارزیابی تامین کنندگان، تا حد بسیار زیادی از خطاهای محاسباتی متداول در روش مجموع وزنی استاندارد و محاسبات با کمک Excel Microsoft (که امروزه رایج ترین ابزار در این حوزه است) جلوگیری می نماید. به علاوه می توان با اطمینان اظهار کرد که راهکار های ارزش محور و استراتژیک ارزیابی تامین کنندگان، در مقایسه با سیستم های سنتی برنامه ریزی منابع بنگاه (ERP) که حجم بسیار زیادی از کارها را در سطوح عملیاتی انجام می دهند، ارزش استراتژیک بسیار بیشتری را برای سازمان ها ایجاد می نمایند. بر اساس آخرین پژوهش های انجام شده، استفاده از این نوع سیستم ها به طور میانگین حدود 12% بازگشت سرمایه گذاری (ROI) در هزینه های خرید سالیانه سازمان ها و شرکت های مورد مطالعه را (از طریق بهینه سازی و صرفه جویی) به همراه داشته است که این موضوع می تواند به شدت بر افزایش بهره وری، افزایش توان رقابت پذیری و همچنین بهبود سود عملیاتی بنگاه های ایرانی موثر باشد.